بذل مهریه معمولاً در جریان طلاقهای توافقی یا طلاق خلع و مبارات مطرح میشود و به این معناست که زن، تمام یا بخشی از مهریه خود را در قبال طلاق به شوهر میبخشد. یکی از پرتکرارترین پرسشهای حقوقی در این زمینه این است که آیا پس از بذل مهریه، امکان رجوع و مطالبه مجدد آن وجود دارد یا خیر. پاسخ به این سؤال، مطلق و یکسان نیست و به نوع طلاق و شرایط حقوقی آن بستگی دارد.
در نظام حقوقی ایران، بذل مهریه غالباً در قالب طلاق خلع یا مبارات انجام میشود. در این نوع طلاقها، زن به دلیل کراهتی که از شوهر دارد، مالی را که معمولاً مهریه است به وی میبخشد تا طلاق واقع شود. قانونگذار در این موارد، امکان رجوع زن به آنچه بذل کرده را پیشبینی کرده است، اما این حق، محدود و مشروط میباشد.
رجوع از بذل مهریه در طلاق خلع و مبارات
مطابق قانون مدنی، زن میتواند در مدت عده از بذل مهریه رجوع کند. به این معنا که اگر زن در ایام عده تصمیم بگیرد از بخشش مهریه خود برگردد، میتواند اعلام رجوع کند. اما نکته مهم اینجاست که رجوع زن از بذل مهریه، آثار حقوقی قابل توجهی دارد.
در صورت رجوع زن از بذل مهریه، طلاق از حالت بائن خارج شده و به طلاق رجعی تبدیل میشود. در این وضعیت، شوهر نیز حق رجوع به زن را خواهد داشت. بنابراین، رجوع از بذل مهریه الزاماً به معنای دریافت مهریه بدون تبعات نیست و ممکن است باعث بازگشت رابطه زوجیت شود؛ موضوعی که بسیاری از افراد از آن بیاطلاع هستند.
مواردی که بذل مهریه قابل رجوع نیست
باید توجه داشت که در همه طلاقها امکان رجوع از بذل مهریه وجود ندارد. در موارد زیر، رجوع امکانپذیر نیست:
- پایان یافتن مدت عده
اگر عده طلاق به پایان رسیده باشد، زن دیگر حق رجوع از بذل مهریه را ندارد. - طلاق بائن غیرقابل رجوع
در برخی انواع طلاق بائن، مانند طلاق یائسه یا طلاق قبل از نزدیکی، اصولاً عدهای وجود ندارد یا رجوع پیشبینی نشده است. - بذل مهریه خارج از چارچوب طلاق خلع
اگر زن مهریه را در قالب صلح، هبه قطعی یا ابراء کامل و بدون ارتباط با طلاق بذل کرده باشد، امکان رجوع وجود نخواهد داشت؛ مگر اینکه شرایط قانونی فسخ یا بطلان فراهم باشد.
تفاوت بذل مهریه با ابراء مهریه
یکی از اشتباهات رایج، یکسان دانستن بذل مهریه با ابراء مهریه است. بذل مهریه معمولاً در قبال طلاق و در طلاق خلع انجام میشود و در شرایطی قابل رجوع است. اما ابراء مهریه به معنای اسقاط کامل دین مهریه است و اصولاً غیرقابل رجوع میباشد. همین تفاوت ظریف، در عمل باعث از بین رفتن حقوق بسیاری از زنان شده است.
جمعبندی حقوقی
در پاسخ به این پرسش که آیا بذل مهریه قابلیت رجوع دارد، باید گفت:
بله، اما فقط در طلاق خلع و مبارات و تنها در مدت عده. رجوع از بذل مهریه، یک اقدام ساده و بیهزینه نیست و میتواند آثار حقوقی مهمی از جمله امکان رجوع شوهر به زندگی مشترک را بهدنبال داشته باشد. بنابراین، پیش از هر تصمیمی در خصوص بذل یا رجوع از مهریه، دریافت مشاوره حقوقی تخصصی امری ضروری است.
دیدگاه شما